Diabeti i shtatzënisë: testi, ushqimi dhe pas lindjes
Kush e ka rrezikun më të lartë, si bëhet testi i glukozës, si të hani pa hequr dorë nga tryeza shqiptare dhe çfarë ndodh pas lindjes.
5 min lexim
Në këtë artikull
Diabeti i shtatzënisë është sheqer i lartë në gjak që shfaqet gjatë shtatzënisë, zakonisht në tremujorin e dytë ose të tretë. Ndodh kur trupi nuk arrin të prodhojë aq insulinë sa i duhet shtatzënisë. Zakonisht ikën pas lindjes.
Shumica e grave nuk ndiejnë asgjë. Ndonjëherë ka etje, urinim të shpeshtë, gojë të thatë ose lodhje, por këto ndodhin shpesh edhe në një shtatzëni pa diabet. Prandaj ai zbulohet me analiza, jo nga shenjat.
Kush e ka rrezikun më të lartë
- gratë mbi 40 vjeç
- gratë me mbipeshë të theksuar
- ato që kanë lindur më parë një bebe me peshë 4,5 kg ose më shumë
- ato që e kanë pasur në një shtatzëni të mëparshme
- ato që kanë prind, vëlla ose motër me diabet
Ky rrezik nuk do të thotë se do ta keni. Do të thotë se mjeku mund t’ju kërkojë testin.
Testi i glukozës
Testi bëhet zakonisht midis javës së 24-t dhe 28-të. Vini esëll, ju marrin gjak, pini një lëng shumë të ëmbël dhe pas rreth 2 orësh ju marrin gjak përsëri. Nëse e keni pasur diabetin në një shtatzëni të mëparshme, testi mund të bëhet më herët. Pyesni gjinekologun nëse dhe kur ju duhet.
Pse ka rëndësi
Sheqeri i lartë që nuk kontrollohet mund ta bëjë bebin shumë të madh, gjë që e vështirëson lindjen dhe rrit gjasat për cezariane ose nxitje të lindjes. Rrit edhe rrezikun për lindje para kohe, preeklampsi, dhe për sheqer të ulët ose verdhëz te bebja pas lindjes. Kur sheqeri mbahet nën kontroll, shumica e grave kanë shtatzëni dhe bebe të shëndetshme.
Si trajtohet
Hapi i parë është ushqimi dhe lëvizja. Do t’ju mësojnë ta matni sheqerin vetë në shtëpi. Ecja, noti ose joga për shtatzëna ndihmojnë që sheqeri të ulet pas ngrënies (shihni ushtrimet në shtatzëni). Nëse sheqeri mbetet i lartë, mjeku shton tableta ose insulinë. Kjo nuk do të thotë se keni dështuar: ndonjëherë shtatzënia kërkon më shumë se dieta.
Tryeza shqiptare, e përshtatur
-
1
Buka
Buka e bardhë ngre shpejt sheqerin. Zgjidhni bukë integrale ose misri, dhe hani më pak feta në një vakt.
-
2
Byreku dhe pitet
Nuk ndalohen, por hani një copë të vogël, me sallatë ose kos përkrah, jo si vakt i tërë.
-
3
Ëmbëlsirat me sherbet
Bakllavaja, kadaifi dhe revania janë ndër ushqimet që e ngrenë më shumë sheqerin. Lërini për raste të rralla dhe në sasi të vogël.
-
4
Lëngjet
Lëngjet e frutave, edhe ato të shtrydhura në shtëpi, dhe pijet e gazuara e ngrenë shpejt sheqerin. Hani frutin e plotë dhe pini ujë.
-
5
Pjatë e balancuar
Gjysmën e pjatës mbusheni me perime dhe sallatë, një çerek me mish, peshk, vezë ose bishtajore, dhe një çerek me bukë, oriz, makarona ose patate.
-
6
Vakte të vogla
Tre vakte të vogla dhe dy ose tre vakte të lehta në ditë mbajnë sheqerin më të qëndrueshëm se dy vakte të mëdha.
“Ha për dy.” Këtë e dëgjon çdo shtatzënë. Bebja nuk ka nevojë që nëna të hajë dyfish, dhe me diabet të shtatzënisë kjo e vështirëson kontrollin e sheqerit. Ka rëndësi cilësia e asaj që hani, jo sasia.
Pas lindjes
Zakonisht diabeti ikën sapo lind bebja. Megjithatë, rreziku për diabet të tipit 2 më vonë në jetë mbetet më i lartë. Bëni një analizë sheqeri rreth 6 deri në 13 javë pas lindjes, dhe më pas një herë në vit. Në shtatzëninë e ardhshme, tregojini gjinekologut që në fillim që e keni pasur.
Gjidhënia, ushqimi i shëndetshëm dhe lëvizja e rregullt ndihmojnë që rreziku të mbetet i ulët.
Pyetje të shpeshta
A ikën diabeti i shtatzënisë pas lindjes?
Kur bëhet testi i glukozës?
A mund të ha fruta?
A e dëmton insulina bebin?
Burime të konsultuara
- NHS: Gestational diabetes
- OBSH: Diabetes
Ky artikull është shkruar nga redaksia e mam.al dhe jep informacion të përgjithshëm. Nuk zëvendëson këshillën e mjekut ose të mamisë. Përmban informacion të sektorit publik të licencuar sipas Open Government Licence v3.0.