Kujdesi për të porsalindurin: kërthiza, banja, pelenat dhe mbështjellja
Si të kujdeseni për kërthizën derisa të bjerë, si ta lani bebin pa rrezik, si ta parandaloni skuqjen nga pelenat dhe pse këmbët nuk mbështillen drejt.
5 min lexim
Në këtë artikull
Në javët e para, çdo prind ka dikë që i tregon si bëhet: mamaja, vjehrra, fqinja. Disa këshilla janë të mira, disa jo më. Ja çfarë thonë udhëzimet e sotme për katër gjëra që bëni çdo ditë.
Kërthiza
Mbetja e kordonit thahet, nxihet dhe bie vetë, zakonisht brenda rreth 3 javësh. Deri atëherë:
- mbajeni të pastër dhe të thatë
- pastrojeni vetëm nëse ndotet me urinë ose jashtëqitje, me pambuk dhe ujë të ngrohtë, pastaj thajeni butësisht
- palojeni pelenën poshtë kërthizës, që të mos laget
- nuk ka nevojë për alkool, pudër ose vaj
Në disa familje vendoset një monedhë ose një fashë e shtrënguar mbi kërthizë, që “të mos dalë jashtë”. Nuk ka nevojë: nuk e ndryshon formën e kërthizës dhe mund ta irritojë lëkurën.
Pak pika gjaku në pelenë kur bie kordoni janë normale. Shkoni te pediatri nëse ka rrjedhje të verdhë me erë të keqe, nëse lëkura rreth kërthizës skuqet, nëse bebja qan kur e prekni aty, ose nëse kordoni nuk ka rënë pas 3 javësh. Nëse kërthiza rrjedh gjak vazhdimisht, telefononi pediatrin menjëherë.
Larja pa vaskë
-
1
Sytë
Me një copë pambuku të lagur në ujë të ngrohtë, nga hunda drejt anës së jashtme. Një copë e re për secilin sy.
-
2
Fytyra dhe qafa
Pastroni rreth veshëve, por jo brenda tyre. Thani mirë palat e qafës.
-
3
Duart
Hapini gishtat butësisht dhe pastroni pëllëmbët, ku mblidhen qumësht dhe djersë.
-
4
Prapanica
Në fund, me pambuk dhe ujë, nga përpara drejt mbrapa. Thajeni mirë në pala.
Banja
Bebja nuk ka nevojë për banjë çdo ditë: larja pa vaskë, si më sipër, mjafton disa ditë në javë. Nëse bebes i pëlqen banja, mund ta bëni edhe përditë.
- Hidhni në vaskë fillimisht ujin e ftohtë, pastaj të ngrohtin, dhe përzieni mirë.
- Provojeni me bërryl ose me kyçin e dorës: duhet të jetë i ngrohtë, jo i nxehtë.
- Mjafton uji. Nëse përdorni sapun ose vaj, të jenë të bërë për bebe.
- Mos e lini bebin vetëm në vaskë as për një sekondë. Bebet mund të mbyten në pak centimetra ujë. Mos ia lini kujdesin një fëmije më të madh.
Pelenat dhe skuqja
Skuqja nga pelenat vjen kryesisht nga lagështia dhe fërkimi. Për ta parandaluar:
- ndërrojeni pelenën sapo laget ose ndotet
- pastrojeni lëkurën me ujë ose me peceta pa parfum dhe pa alkool, pastaj thajeni duke e prekur lehtë
- lëreni bebin pa pelenë sa herë që mundeni
- shmangni sapunin, locionet, pudrën talk dhe kremrat antiseptike
- pyesni farmacistin për një krem mbrojtës për çdo ndërrim
Shkoni te pediatri nëse skuqja nuk ikën, përhapet, bebja ka temperaturë ose duket shumë e shqetësuar.
Mbështjellja dhe këmbët
Tradicionalisht, bebet mbështilleshin fort me këmbët të drejta e të bashkuara. Sot dihet që shtrëngimi dhe drejtimi i këmbëve mund të dëmtojnë kofshët, deri në dislokim. Nëse e mbështillni bebin, lërini këmbët të përkulen lart dhe anash, si këmbët e një bretkose, dhe kontrolloni që mbështjellja të mos jetë e ngushtë te kofshët.
Ndaloni mbështjelljen sapo bebja nis të provojë të kthehet përmbys, gjë që ndonjëherë ndodh që në moshën 2 muajsh. Mos e mbështillni shumë ngrohtë. Më shumë për gjumin pa rrezik lexoni te gjumi i sigurt i bebes.
Pyetje të shpeshta
Kur bie kërthiza?
A ta laj bebin çdo ditë?
A mund të përdor pudër talk?
A e ndihmon monedha mbi kërthizë?
Burime të konsultuara
- NHS: Washing and bathing your baby
- NHS: Nappy rash
- AAP, HealthyChildren.org: Umbilical cord care
- AAP, HealthyChildren.org: Swaddling: is it safe?
Ky artikull është shkruar nga redaksia e mam.al dhe jep informacion të përgjithshëm. Nuk zëvendëson këshillën e mjekut ose të pediatrit. Përmban informacion të sektorit publik të licencuar sipas Open Government Licence v3.0.