Ushqimet që duhen shmangur në shtatzëni

Shumica e ushqimeve janë të sigurta gjatë shtatzënisë. Ato që duhen shmangur janë kryesisht ushqimet e gjalla ose të papjekura mirë, produktet nga qumështi i papasterizuar, mëlçia, disa lloje peshku dhe alkooli. Arsyeja është se mund të mbartin baktere ose parazitë, si listeria, salmonela ose toksoplazma, ose substanca që mund ta dëmtojnë bebin.

Qumështi dhe djathërat

Shmangni:

• qumështin e papasterizuar, ose produktet e bëra prej tij, si djathi, kosi dhe gjalpi i fshatit kur qumështi nuk është zier
• djathërat e buta me kore të bardhë, si brie dhe camembert
• djathërat e buta me myk blu, si gorgonzola dhe roquefort

Këto djathëra janë të sigurta nëse gatuhen derisa të nxehen mirë e të nxjerrin avull.

Mund t’i hani: qumështin, kosin dhe gjalpin e pasterizuar; djathërat e forta, si parmixhani dhe kaçkavalli; djathin e bardhë, mocarelën dhe gjizën, kur janë bërë me qumësht të pasterizuar.

Mishi

Shmangni:

• mishin e gjallë ose të papjekur mirë, që mund të mbartë toksoplazmën
• mëlçinë dhe produktet me mëlçi, sepse kanë shumë vitaminë A, që në sasi të madhe mund ta dëmtojë bebin
• mishin e gjahut, si fazani dhe thëllëza, që mund të përmbajë plumb

Mishrat e thata dhe të ftohta, si proshuta, salami dhe suxhuku, hahen të gatuara derisa të nxjerrin avull. Pulën, mishin e grirë, qoftet dhe salçiçet gatuajini mirë, pa asnjë pjesë rozë ose gjak.

Vezët

Hani vezë të gatuara mirë, me të bardhën dhe të verdhën të forta. Kujdes me ushqimet me vezë të gjalla, si majoneza e bërë në shtëpi, tiramisuja ose kremrat e papjekura.

Peshku dhe frutat e detit

Shmangni:

• peshkun dhe frutat e detit të gjalla, edhe sushin me peshk të gjallë
• peshkun shpatë, peshkaqenin dhe marlinin

Kufizoni:

• tonin: jo më shumë se 4 kanoçe ose 2 fileto në javë
• peshkun e yndyrshëm, si salmoni, skumbri, sardelet dhe trofta: jo më shumë se 2 porcione në javë

Arsyeja e kufizimit është merkuri dhe ndotës të tjerë. Peshku i gatuar dhe frutat e detit të gatuara, si karkalecat, midhjet dhe kallamarët, janë të sigurt.

Kafeja dhe pijet

• Kafeina: jo më shumë se 200 mg në ditë. Një filxhan kafe të tretshme ka rreth 100 mg, një filxhan çaj të zi ose jeshil rreth 75 mg, një kanoçe kola rreth 40 mg dhe një pije energjike rreth 80 mg. Kafeja ekspres dhe ajo turke ndryshojnë shumë nga mënyra e përgatitjes, ndaj llogaritini me kujdes.
• Alkooli: asnjë. Nuk ka sasi alkooli që dihet të jetë e sigurt gjatë shtatzënisë.
• Çajrat e bimëve, përfshirë çajin e malit, kamomilin dhe mentën: jo më shumë se 4 filxhanë në ditë, sepse ka pak studime për to në shtatzëni. Shmangni çajrat me rrënjë jamballi (liquorice).

Frutat dhe perimet

Lajini mirë frutat, perimet dhe sallatat, që të largoni dheun, i cili mund të mbartë toksoplazmën. Frutat e prera dhe të paketuara mbajini në frigorifer dhe hajini para datës së skadencës.

Nëse keni ngrënë diçka që duhej shmangur

Një sasi e vogël nuk ka gjasa ta dëmtojë bebin, nëse nuk jeni sëmurë. Kontaktoni mjekun nëse:

• ndiheni keq pasi e keni ngrënë
• keni të vjella ose diarre për më shumë se 48 orë
• keni temperaturë, dhimbje muskujsh ose simptoma si të gripit

Burime të konsultuara

• NHS: Foods to avoid in pregnancy
• NHS: Healthy eating in pregnancy

Ky artikull është shkruar nga redaksia e mam.al dhe jep informacion të përgjithshëm. Nuk zëvendëson këshillën e mjekut ose të mamisë. Përmban informacion të sektorit publik të licencuar sipas Open Government Licence v3.0.