Vaksinat e bebes: si funksionojnë dhe çfarë të prisni
Si e mbrojnë vaksinat bebin, pse disa vaksina njëherësh nuk e rëndojnë, çfarë të bëni ditën e vaksinës dhe përgjigje për frikërat më të shpeshta.
5 min lexim
Në këtë artikull
Vaksina i mëson sistemit imunitar të bebes ta njohë një mikrob pa e kaluar sëmundjen. Ajo përmban mikrobin të vrarë ose të dobësuar, ose vetëm një pjesë të tij, prandaj nuk e shkakton sëmundjen. Trupi krijon antitrupa dhe e mban mend mikrobin, kështu që nëse e takon më vonë, mbrohet shpejt. Mbrojtja zgjat vite, shpesh gjithë jetën.
Kalendari i vaksinimit
Në Shqipëri, vaksinat e kalendarit kombëtar bëhen në qendrën shëndetësore dhe shënohen në librezën e vaksinimit të bebes. Kalendarin e saktë e përcakton Instituti i Shëndetit Publik, dhe infermierja e vaksinimit ose pediatri ju thonë kur është vaksina e radhës. Ruajeni librezën: do t’ju kërkohet edhe në çerdhe, kopsht dhe shkollë.
Nëse një vaksinë shtyhet, sepse bebja ishte e sëmurë ose ju shpëtoi data, nuk ka nevojë të nisni nga e para. Shkoni sa më shpejt dhe vazhdoni nga ku e latë.
Ditën e vaksinës
-
1
Merrni librezën
Dhe tregoni nëse bebja ka qenë e sëmurë kohët e fundit ose ka pasur reagim nga një vaksinë e mëparshme.
-
2
Mbajeni pranë
Bebja qetësohet më shumë në prehrin tuaj, e mbajtur fort pas jush, se e shtrirë në tavolinë.
-
3
Gjiri ose biberoni
Ushqyerja gjatë ose menjëherë pas injeksionit e qetëson shumë bebin.
-
4
Qetësia juaj
Bebet e ndiejnë tensionin e prindit. Flisni me zë të butë, këndojini, dhe mos u shqetësoni nëse qan: e qara zgjat pak.
Pas vaksinës
Është e zakonshme që për një ose dy ditë vendi i injeksionit të skuqet ose të ënjtet pak, dhe bebja të jetë më nervoze, të flejë më shumë ose të ketë pak temperaturë. Këto janë shenja që trupi po krijon mbrojtjen. Jepini gji ose biberon më shpesh dhe mos e mbështillni shumë. Ilaç kundër temperaturës jepni vetëm si ju thotë pediatri.
Shkoni te mjeku nëse temperatura është e lartë ose zgjat më shumë se dy ditë, nëse bebja duket shumë e sëmurë, ose nëse ju shqetëson diçka. Për bebet nën 3 muaj, çdo temperaturë 38°C ose më shumë do mjekun menjëherë. Lexoni te temperatura te bebja.
Reaksionet e rënda alergjike janë shumë të rralla dhe ndodhin zakonisht në minutat e para. Prandaj ndonjëherë ju kërkojnë të prisni pak në qendrën shëndetësore para se të largoheni.
Frikërat që dëgjoni shpesh
“Shumë vaksina njëherësh ia rëndojnë organizmin.” Sistemi imunitar i bebes takon mijëra mikrobe çdo ditë. Sasia në vaksina është shumë e vogël krahasuar me to. Disa vaksina njëherësh, ose vaksinat e kombinuara, janë po aq të sigurta dhe efektive sa një nga një, dhe i kursejnë bebes injeksione.
“Vaksinat shkaktojnë autizëm.” Studimi i viteve ’90 që e pretendoi këtë ishte i gabuar dhe u tërhoq. Studime të mëdha që nga ajo kohë kanë treguar se vaksinat nuk shkaktojnë autizëm. Shenjat e para të autizmit shpesh duken në moshën kur bëhen vaksinat, por kjo është përputhje kohe, jo shkak.
“Këto sëmundje nuk ekzistojnë më.” Janë bërë të rralla pikërisht falë vaksinave. Mikrobet qarkullojnë ende në botë dhe kalojnë kufijtë lehtë. Kur shumica e fëmijëve vaksinohen, mbrohen edhe ata që nuk mund të vaksinohen ende, si bebet shumë të vogla.
Pyetje të shpeshta
A janë të sigurta vaksinat për bebet?
A është normale temperatura pas vaksinës?
Po sikur ta kem shtyrë një vaksinë?
A shkaktojnë autizëm vaksinat?
Burime të konsultuara
- OBSH: Vaccines and immunization: what is vaccination?
- AAP, HealthyChildren.org: Are vaccines safe for children?
- AAP, HealthyChildren.org: Taking fear and pain out of needles
- Instituti i Shëndetit Publik: ishp.gov.al
Ky artikull është shkruar nga redaksia e mam.al dhe jep informacion të përgjithshëm. Nuk zëvendëson këshillën e pediatrit ose të infermieres së vaksinimit.