Zhvillimi i bebes muaj pas muaji, në vitin e parë
Buzëqeshja e parë, ulja, hapat e parë: çfarë bëjnë shumica e bebeve në 2, 4, 6, 9 dhe 12 muaj, dhe kur të flisni me pediatrin.
4 min lexim
Në këtë artikull
Çdo bebe zhvillohet me ritmin e vet. Listat më poshtë tregojnë çfarë bëjnë shumica e bebeve deri në atë moshë, jo çfarë duhet të bëjë patjetër bebja juaj në një datë të caktuar. Nëse bebja juaj ecën më vonë se djali i kushërirës, kjo zakonisht nuk thotë asgjë. Ajo që ka rëndësi është që të përparojë, dhe që të mos humbasë aftësi që i kishte.
Për bebet që kanë lindur para kohe, mosha numërohet nga data e pritshme e lindjes, jo nga dita kur kanë lindur.
Çfarë bëjnë shumica e bebeve
-
1
2 muaj
Buzëqesh kur i flisni, qetësohet kur e merrni në krah, ju ndjek me sy, nxjerr tinguj të tjerë përveç të qarës dhe ngre kokën kur rri në bark.
-
2
4 muaj
Qesh lehtë kur luani, ju “përgjigjet” me tinguj, e mban kokën drejt pa mbështetje, kap një lodër që ia vini në dorë dhe çon duart në gojë.
-
3
6 muaj
Njeh njerëzit e afërt, qesh me zë, bën zhurma me buzë, fut gjërat në gojë për t’i njohur dhe kthehet nga barku në shpinë.
-
4
9 muaj
Ka frikë nga të panjohurit, kthehet kur e thërrisni në emër, thotë “mamama” dhe “bababa”, ngre krahët që ta merrni, ulet vetë dhe rri ulur pa mbështetje.
-
5
12 muaj
Bën “mirupafshim” me dorë, ju thërret “mama” ose “baba”, kupton “jo”, kërkon lodrën që ia fshihni, ngrihet në këmbë dhe ecën duke u mbajtur pas mobiljeve.
Si ta ndihmoni
- Koha në bark. Disa herë në ditë, kur bebja është zgjuar dhe ju jeni pranë, vendoseni në bark. Forcon qafën, shpinën dhe krahët. Fillojeni me pak minuta, që në javët e para.
- Flisni gjatë gjithë kohës. Tregojini çfarë po bëni, këndojini, lexojini, edhe kur duket se nuk kupton. Përgjigjuni tingujve të saj si në një bisedë.
- Luani fytyrë me fytyrë. Fshehja pas duarve, këngë me gjeste, pasqyra. Për bebin, ju jeni lodra më e mirë.
- Hapësirë për të lëvizur. Një batanije në dysheme vlen më shumë se orët në karrige ose në ndenjëse.
- Pak ekran ose aspak. Në vitin e parë, bebja mëson nga njerëzit, jo nga ekrani.
Rreth ecëses (walker)
Ecëset me rrota janë ende shumë të përhapura, por nuk e ndihmojnë bebin të ecë më shpejt dhe shkaktojnë shumë aksidente, sidomos rrëzime nga shkallët. Pediatrit rekomandojnë të mos përdoren. Më mirë lëreni bebin të ngrihet duke u mbajtur pas divanit dhe të ecë anash tij.
Kur të flisni me pediatrin
Mos prisni kontrollin e radhës nëse:
- bebja nuk bën një ose më shumë nga gjërat e listës për moshën e vet
- bebja humbet aftësi që i kishte, për shembull nuk buzëqesh më ose nuk nxjerr më tinguj
- nuk reagon ndaj zhurmave të forta ose nuk ju ndjek me sy
- njëra anë e trupit duket shumë më e fortë se tjetra
- ju thjesht keni një ndjesi që diçka nuk shkon
Ndjesia e prindit ka vlerë. Nëse ndihmën e merrni herët, edhe rezultatet janë më të mira.
Pyetje të shpeshta
Kur buzëqesh bebja për herë të parë?
Kur ulet bebja vetë?
Kur ecën bebja?
A e ndihmon ecësja bebin të ecë?
Burime të konsultuara
- CDC: Milestones by age
- AAP, HealthyChildren.org: Baby walkers: a dangerous choice
Ky artikull është shkruar nga redaksia e mam.al dhe jep informacion të përgjithshëm. Nuk zëvendëson këshillën e mjekut ose të pediatrit.